Mysyr , tahyllar içerisinde güne? enerjisini en iyi kullanan ve birim alandan en fazla kuru madde üreten bir bitkidir. Ülkemiz tarymynda , önemli bir yere sahiptir. Her türlü bitki ile münavebeye girer. Kendisinden sonra ekilen bitkinin verimi , genellikle , münavebeye giren di?er tahyllara göre daha yüksektir. Üretilen mysyr , insan gydasy , hayvan yemi ve endüstride çok sayyda üretimin hammaddesidir. Ülkemizde hayvancyly?yn geli?mesine parelel olarak artan karma yem talebi sonucunda yurtiçi talep kar?ylanamamaktadyr.
Günümüzde üretimi yapylan hibrit çe?itler ilk olarak Amerika’da yapylan yslah çaly?malary sonucunda elde edilmi? ve 1800’lü yyllarda Avrupa’ya, Güney Amerika’ya , Afrika’ya ve Avustralya’ya götürülmü?tür.
Ülkemiz mysyr üretim alany 570-600 bin hektar arasynda de?i?mektedir. Bu üretim alanynyn %50-60'ynda hibrit tohum kullanylmaktadyr. Yyllyk üretim ise yakla?yk 2.5 milyon ton civaryndadyr. Ülkemizde hemen hemen tüm bölgelerde az yada çok mysyr üretilmektedir. Ancak üretimin en fazla yapyldy?y bölgeler Karadeniz , Akdeniz Marmara ve Ege Bölgesi dir Üretimdeki arty?a ra?men Ülkemizde mysyr üretimi ihtiyaca cevap vermemektedir.

Ülkemizde Kamu kurulu?larynca öteden beri yürütülen yslah , tohumluk üretimi faaliyetlerine 1984 yylynda özel sektör kurulu?laryda katylmy?tyr. Bugün itibaryyla yüzlerce hibrit mysyr çe?idi üretilerek piyasaya sunulmaktadyr. Çe?it sayysynyn çoklu?u mysyr üreticilerine seçim ?ansy yaratmaktadyr. Farkly bölgelerdeki tüm üreticiler için en uygun olarak tanymlanabilecek tek bir çe?it söz konusu olamaz. Her üretici kendi ko?ullaryna uyan en iyi çe?idi seçmek durumundadyr. Çe?it seçiminde olgunla?ma süresi, koçan özelli?i, yatmaya hastalyk ve zararlylara, so?uk ve syca?a dayanyklylyk, ekim sykly?yna tepki ve verim gibi faktörler dikkate alynmalydyr.

Toprak Ystekleri
Mysyr tarymy için en uygun toprak tipi, su tutma kapasitesi, besin maddesi depolamasy, i?lenme kolayly?y, iyi drenaj ve havalanma özelli?i dolayysyyla siltli-killi topraklardyr. Bunun yanynda sahip oldu?u dezavantajlary en aza indirmek, avantajlary iyi de?erlendirmek ve gerekli iyile?tirme uygulamalaryny yapmak ko?uluyla di?er toprak tiplerinde de mysyr tarymy yapylabiliri.

Yklim Ystekleri
Mysyr ylyman ve tropik bölgelerde tarymy yapylan bir bitkidir. Mysyr bitkisinin en iyi geli?ti?i bölgeler en az 120 donsuz güne ve ortalama 2100-2200 Günlük Geli?me Derecesine sahip yörelerdir. Suyun bol ve sycakly?yn ylyman oldu?u iklimlerinde en yüksek verim düzeylerine ula?ylyr. Mysyr bitkisi 10-11 oC ‘de çimlenmeye ba?layabilir. Toprak sycakly?y 5-10 cm derinlikte 15 oC’ye ula?ty?y zaman çimlenme hyzlanyr. Mysyr bir sycak iklim bitkisi olmasyna ra?men a?yry sycaklyk isteyen bitki de?ildir. 38 oC’nin üzerinde bir kaç gün devam eden sycaklyklar bitkiye zarar verir. Mysyr bitkisinin sycak gecelerde iyi geli?ti?i sanylmakla birlikte, sycak ve rutubetli gecelerde iyi bir geli?me görülmez. Genel olarak mysyr için en uygun ko?ullaryn so?uk geceler, güne?li günler ve orta sycaklyk oldu?u söylenebilir.


Toprak Hazyrly?y :

Mysyr tanesi ylyk , tavly , iyi havalandyrylmy? , tane ile temas edecek kadar ufalanmy? topraklarda , kolay çimlenir. Bunlary sa?lamak için toprak 15-20 cm derinlikte i?lenmelidir. Ana ürün tarymynda bir önceki bitki artyklarynyn gömülüp , çürümesi ve ky? ya?y?larynyn daha iyi depo edilebilmesi için ilk sürümün sonbaharda yapylmasy iyi olur. Sonbaharda veya ilkbaharda yapylan bu ilk sürümden sonra diskaro ve tyrmykla toprak i?lenir. Ufalanmasy sa?lanyr. Toprakta tavyn kaçmamasy için sürgü çekilir. Ykinci ürün tarymynda , üretim sezonun kysa , havanyn sycak ve nisbi nemin dü?ük olmasyndan dolayy , toprak hazyrly?ynyn çabuk tamamlanmasy , tarla tavynyn kaçyrylmadan ekim yapylmasy gerekir.

Ekim:

Mysyr ekiminde önemli konular ekim zamany, ekim derinli?i ve ekim sykly?ydyr. Ana ürün mysyr tarymynda toprak sycakly?y en az 10 C derece oldu?unda ekim yapylabilir. En ideal ekim zamany toprak sycakly?ynyn 13-15 C derece oldu?u zamandyr. Ana üründe en ideal ekim zamany , bölgemiz için uzun yyllar iklim ortalamalaryna göre Nisan ayynyn ortalarydyr. Ykinci üründe ise bu?day hasadyndan sonra Haziran ayy sonu gibi , ekim yapylmalydyr. Ekim derinli?i , toprak tipine , nem ve sycakly?a ba?ly olarak de?i?mekle beraber , 5-6 cm. olmalydyr.

Ekim Sykly?y:

En uygun ekim sykly?y kullanylan çe?ide, ekim zamanyna, yeti?tirme amacyna, yükseltiye, iklime, sulama miktaryna ve topra?yn durumuna göre de?i?ir. Syk dikim koçan ba?lamayan bitki sayysyny ve yatmayy arttyryr, tane/sap oranyny dü?ürebilir. Ayryca syk dikim yapylan tarlada bitkinin su ve gübre gereksinimi artar. Çok seyrek ekim ise birim alandan alynan ürün miktarynyn azalmasyna neden olur.
Bitki sykly?y çe?ide göre syra üzeri 18-25 cm , syra arasy 70 cm. olacak ?ekilde ayarlanmalydyr. Serpme ekimlerde ve ikinci ürün anyza ekimlerde % 10 kadar fazla tohum atylmalydyr.

Bakym
Mysyr bitkisinde sulama, gübreleme, hastalyk ve zararlylarla mücadele dy?ynda önemli di?er bir bakym i?lemi yabancy ot kontrolüdür. Mysyr bitkisinde ilk 3-5 hafta yabancy ot kontrolu bakymyndan kritik bir dönemdir. Ara?tyrma sonuçlary boyu 15-20 cm’e ula?an yabancy otlaryn mysyr verimini olumsuz etkiledi?ini ortaya koymaktadyr.
Bitkiler 10-15 cm boya ula?ynca seyreltme yapylyr. Seyreltme syrasynda ilk çapa uygulanmaly . Ykinci çapa , bitkiler 40-50 cm boya ula?ty?ynda bo?az doldurma ve azotlu gübre verme döneminde yapylmalydyr.

Gübreleme:
Mysyr verimli topraklarda daha iyi yeti?ti?i için toprak dengeli bir ?ekilde gübrelenmelidir. Gübrelemede toprak tahlili yaptyrmak esastyr . E?er toprak tahlili yapylmamy?sa ; Dekara 20-25 kg saf azot , 8-10 kg saf fosfor verilmelidir.
Azotlu gübrenin yarysy , Fosforlu gübrenin ise tamamy ekimle birlikte , Azotlu gübrenin kalan di?er yarysy bitkiler 40 cm boylandy?ynda gübreli çapa makinesi ile topra?a verilebilir.

Sulama
Mysyr bitkisi yylyn en sycak döneminde yeti?en bir bitki oldu?undan su tüketimi fazladyr. Ancak bunun yanynda mysyr tarla bitkileri arasynda suyu en etkili kullanan, yani birim su ile en fazla kuru madde üreten bir bitkidir.
Yyi bir verim için de?i?en toprak yapysyna göre 3-4 kez sulama yapylmalydyr. Birinci sulama bitkiler 40 cm ye ula?ty?ynda, azotlu gübrelemeyi takiben yapylmalydyr. Mysyryn suya en hassa oldu?u dönemler , tepe püskülü çykarmadan bir hafta önce ile çiçeklenme dönemi ve süt olum dönemidir.
Mysyr zararlylary içerisinde ise , Bozkurt , mysyr maymuncu?u , mysyr kurdu , koçan kurdu sayylabilir.

Hasat Harman
Mysyrda hasat olgunlu?u tanelerdeki nem orany ölçülerek tayin edilir. Nem ölçme olana?ynyn olmady?y durumlarda olgunluk tanedeki de?i?im gözlenerek anla?ylmaya çaly?ylyr. Hasat , koçan kavuzunun kuruyup , mysyr tanesinin sertle?ti?i , normal rengini aldy?y , tanenin söme?e ba?landy?y yerde siyah leke olu?tu?u zaman yapylmalydyr. Mysyr hasat ve harmanynda kullanylmak üzere , mysyr hasat tablaly biçerdöver , mysyr hasady için ayarlanmy? tahyl biçerdöveri, ve koçan toplayycy makineler mevcuttur. Makineli hasadyn mümkün olmady?y durumlarda , koçan kabuklary elle soyulup koçanlar toplanyr , tane nemi dü?ünceye kadar serende veya açykta kurutulur , taneleri taneleme makinesi ile ayrylyr. Uzun süreli depolama için mysyr ürününde rutubet orany % 13'e dü?ürülmelidir. ?ayet rutubetli bir ?ekilde depolama yapylyrsa, kyzy?ma ve küflenme ile üründe zararlar meydana gelecektir.Hasat sonrasy kurutma , koçanlaryn serende kurutulmasy , suni kurutucularda tanenin kurutulmasy yada düz bir zeminde güne? altynda koçan veya tanenin kurutulmasy ?eklinde olabilir.

MISIR YETY?TYRYCYLERYNE UYARILAR :
-Mysyr tarymynda erken ekim yapmak , iyi ve uygun tohumluk seçmek , çe?ide uygun bitki sykly?ynda yeti?tirmek, yüksek verim elde etmenin ilk ?artydyr.
-Mysyr Toprakta su göllenmelerine kar?y hassas olup , drenajy iyi havadar topraklar tercih edilmelidir.
-Bitki sykly?ynyn artmasy tepe püskülü ve koçan püskülü çyky?yny engeller ,bu durum tane oranynyn azalmasyna , olgunla?manyn gecikmesine yol açar.
-Tepe püskülü ve tozlanma dönemini içeren çiçeklenme döneminde meydana gelecek su açy?y , koçanda tane sayysynyn azalmasyna yol açarak büyük ölçüde verim azaly?yna neden olur.
-Sabahyn erken saatlerinde mysyr yapraklarynda , rulo halinde kyvrylma görülürse , mysyr hemen sulanmalydyr.
-Döllenme sonrasy veya süt olumda koçan üstü aksamynyn kesilmesi verimde syrasyyla % 33 , % 27 azalmaya neden olur.