Elma

ELMA YETY?TYRYCYLY?Y

Elma, ülkemizde uzun yyllardan beri yeti?tiricili?i yapylan, üretim ve alan bakymyndan öteki ylyman iklim meyvelerinin ba?ynda gelen bir meyve türüdür. Türkiye’de elma üretimi yakla?yk 2,5 milyon ton civarynda olup, dünyada ilk syralarda yer almaktadyr.

YETY?TYRYCYLYK ÖZELLYKLERY:

Yklim Yste?i: Elma ylyman, özellikle so?uk ylyman iklim bitkisidir. Akdeniz Bölgesinde 800 m.‘den yukary yerlerde yeti?ir. Yüksek y?yk yo?unlu?u elmada çok iyi renk olu?umunu sa?lar. Elma a?acy dü?ük sycaklyklaryn oldu?u sert ky?lara dayanykly olmasyna ra?men , yüksek yaz syca?yndan da ho?lanmaz. Çünkü yüksek sycaklykta da bitki geli?imi yava?lar veya durur.
Elma ky? dinlenmesine ihtiyaç duyan meyve türü olup, so?uklama gereksinimi di?er meyvelere göre uzundur.
So?u?a dayanym, ilkbahar aylaryna do?ru azalyr ve tomurcuklaryn kabarma devresinde bitki so?u?a en duyarly halini alyr. Taç yaprak dökümünün hemen sonrasynda, meyvelerin çok küçük oldu?u dönem, elmada so?u?a en duyarly olunan dönemdir.
Yeterli so?uklama olmady?ynda ise çiçeklerin bir kysmy ölür, geriye kalan çiçeklerin açylmasy hem daha geç, hem de düzensiz olur. Böylece geç açan çiçekler döllenme yetersizli?i nedeni ile dökülür, ayryca yaprak gözleri sürmez ve a?aç çyplak kalyr.
Toprak Yste?i: Elma yeti?tiricili?i için uygun topraklar; yeterli kireç ve humus bulunduran tynly, tynly kumlu ve kumlu tynly geçirgen, nemli topraklardyr. Çok kireçli topraklarda demir alymynyn engellenmesinden dolayy bitkide sarylyk görülür. Elma için toprak derinli?i 2 m veya daha fazla olan, hafif asit karakterli (pH=6.0-6.5) topraklar tercih edilir. Bahçe kurulacak alanyn alt toprak yapysy, kök geli?imine izin vermeli ve köklerin geli?im gösterece?i katmanyn suyunun da uzakla?tyrylmy? olmasy gerekmektedir.

ELMA ANAÇLARI
Elma yeti?tiricili?inde tohum veya klon anacy kullanylmaktadyr.
a)- Tohum anaçlary (Generatif anaçlar)
Anaç üretiminde kullanylan tohumlar yabani veya kültür çe?itlerinden alynyrlar. Çö?ür anaçlary yüksek boylu a?açlar meydana getirir ve gençlik kysyrly?y gösterirler. Tohum anacyna a?yly çe?itler geç meyveye yatarlar ve de bahçeye dekara 15-25 arasynda fidan dikilir.
b)- Klon Anaçlary (Vegetatif Anaçlar)
Budama, ilaçlama, seyreltme, hasat ve di?er bahçe i?lerinde kullanylan i?çi ücretlerinin yüksek olmasy, ülkemizde yeti?tiricileri modern meyvecili?e yöneltmektedir. Vegetatif olarak üretilen elma klon anaçlary çok bodurdan çok kuvvetliye kadar de?i?mektedir.
Çok Bodur : M 8, M 9, M 27
Bodur : M 26
Yary Bodur : M 7, MM 106
Kuvvetli : M 2, MM 104, MM 111
Çok Kuvvetli : M 16, M 25, MM 109, yerel ve geleneksel tohum (Çö?ür) anaçlary.
Bu anaçlardan bugün meyvecilikte en çok kullanylanlary M 9 ve MM 106’dyr.
M 9 : (Çok Bodur) Bodur anaçlar içinde dünyada en çok kullanylan anaçtyr. Bu anaç üzerine a?ylanacak elma çe?itlerinin %65-70 oranynda bodurla?malaryny sa?lar.Su tutan taban arazilerde iyi sonuç vermez. Verimli topraklarda daha iyi geli?irler.
Dikimden itibaren ömrü boyunca deste?e ihtiyaç duyarlar. Dikimden hemen ertesi yyl meyve vermeye ba?larlar. Bahçelerde a?açlar ince i? ?ekli terbiye sistemine göre ?ekillendirilirler ve budanyrlar. Bu sistemi kullanmanyn amacy; dikimi izleyen ilk yyllaryndan itibaren daha erken ya?larda arazinin tamamyny meyve dal ve dalcyklary ile kaplayarak birim alandan azami ürün alynmasydyr.
M 9 anacy üzerine a?ylanan çe?itlerle olu?turulan a?açlar 15-20 yyl, hatta daha uzun yyllar bahçede kalyrlar. Verimli topraklarda a?aç ba?yna 60-70 kg a kadar ürün alynabilir. Dekara dü?ecek a?aç sayysy en az 80-100 adet, verimli topraklarda ise 140-150 adettir. Dekardan 6-8 ton ürün alynabilir.

MM 106: (Yary bodur) Bugün dünyada ve yurdumuzda en çok tercih edilen anaç olup, hem yary bodur (Spur tipi) anaçlar hem de özellikle kuvvetli geli?en çe?itler için uygun bir anaçtyr. Çok iyi kök sistemi olu?tururlar ve kazykla desteklemeye ihtiyaç göstermezler.
Yary bodurla?tyrycy çok verimli tynly topraklary seven, toprakta iyi tutunabilen kök sistemine sahip, ilkbahar geli?me dönemine ve yaprak dökümüne çok geç ba?lama e?iliminde olan bir anaçtyr.Drenaj sorunu olan yerlerde iyi sonuç vermez.
Yary bodur a?açlar olu?tururlar, dikimi izleyen 2-3 üncü yyllarda önemli ölçüde meyveye yatarlar. Hem yary bodur hem de özellikle kuvvetli geli?en çe?itler için uygun bir anaçtyr. MM 106 üzerine yary bodur geli?en (Starkrimson Delicious, Starkspur Golden Delicious) çe?itler a?ylanmy? fidanlardan bahçe kurulaca?y zaman, a?açlary kuvvetlendirmek için 3 yyl meyve almayyp çiçekleri koparmak gerekir.
Üzerine kuvvetli geli?en çe?itler a?ylandy?ynda de?i?ik doruk dally (modifiye lider), yary bodur çe?itler a?ylandy?ynda ise çam ?ekli (bir lider ve çok sayyda yan dally) terbiye sistemi tavsiye edilmektedir.

?ekil …. Farkly anaçlaryn büyüklük ve verim ili?kileri

ELMANIN DÖLLENME BYYOLOJYSY
Elma çe?itleri kendi çiçek tozlary ile döllenemezler. Genelde ba?ka bir dölleyici çe?idin çiçek tozlaryna ihtiyaç duyarlar. Dölleyici çe?idin esas çe?ide orany % 10-15 olmalydyr. Bu orana göre, dikimde her yüz fidandan 10-15 adedi dölleyici çe?itten, 85-90 adedi ise esas çe?itten olu?malydyr. Dölleyici çe?itler ana çe?itten 12-15 metreden daha uzakta olmamalydyr. Elmalarda ki yabancy döllenmenin % 90’ nyny arylar yapar. Bu nedenle tozlanmada önemli rol oynayan bal arylary , genç bahçeler için 4 dekara 1 kovan olacak ?ekilde yerle?tirilmelidir.

ELMA ÇE?YTLERY :

GALA: Meyve eti sarymsy, sulu ve serttir. Sürekli yüksek miktarda ürün elde edilir, seyreltme ile meyve niteli?i artar.Kendine verimli olup iyi bir tozlayycydyr. Erkenci bölgelerde temmuzun ortasyndan sonuna do?ru di?er bölgelerde ise a?ustos ayy ortalaryna kadar hasat yapylabilir.Anaçlary, M9, M26, M7, MM106dyr.

RED CHYEF: Meyveleri orta irilikte olup, sulu, lezzetli ve aromalydyr. Meyveleri oldukça irilikte olup, ortalama 80 mm. çapynda 235 gr. a?yrly?yndadyr.A?aç zayyf geli?ir, dik büyür. Spur bir çe?ittir. Tozlayycylary Golden Delicious olup, eylül ayy sonunda hasat edilir. Anaçlary, M9, M26, M7, MM106 dyr.
STARKRYMSON DELYCYOUS: A?acy orta kuvvette olup, yary dik-dik geli?ir, çok verimlidir. Eylül ortasynda toplanyr. Dikim araly?y tohum anacy kullanyldy?ynda topra?yn kuvvetine göre 5x3 m, 6x3 m veya en çok 5x4 m olabilir. Elma yeti?tirilen bütün bölgelere tavsiye edilir.
STARKSPUR GOLDEN DELYCYOUS: A?acy yary bodur, dik, biraz açyk geli?ir ve çok verimlidir.Meyvesi iri, altyn sarysy renkte düzgün ?ekilli, çok iyi kalitelidir. Eylül’ün ikinci haftasynda toplanyr. Dikim araly?y tohum anacy kullanyldy?ynda topra?yn kuvvetine göre 5x3 m, 6x3 m veya en çok 5x4 m olabilir. Meyveler so?uk depoda Mart ayyna kadar saklanabilir. Elma yeti?tirilen bütün bölgelere tavsiye edilir.

JERSEYMAC:A?açlar çok kuvvetli ve yüksek verimli olup, meyveler geni? ve ?i?kindir.Yazlyk çe?it olup, beyaz ve sulu meyve etlidir.Ta?ymaya dayanyklydyr.Temmuzun ortasynda 1 veya 2 toplama gerektirir.Red Delicious ve Golden delicious tozlayycylarydyr.

GRANNY SMYTH: Meyveleri orta iriliktedir. Ye?il renkli olmasyna ra?men güne?i bol olan yörelerde alev rengi yanak olur.Kuvvetli ve dik büyür.Kendine verimlidir. Ekim sonunda hasat edilir.Anaçlary ise, M9, M26, M7, MM106 dyr. Meyveleri uygun ?artlarda so?uk depolarda 9 ay süre ile saklanabilir.

ELMA BAHÇESY TESYSY:
Elma bahçesi tesis edilirken;
1. Tozlayycy çe?idin diploit (iki evcikli) olmasyna,
2. Çe?itler arasynda kysyrlyk olmamasyna,
3. Çe?itlerin çiçek zamanlarynyn uyu?masyna,
4. Çe?itlerin her yyl düzenli ürün vermesine,
5. Bahçede ary kovany bulundurulmasyna
6. Tozlanma yönünden çe?itleri plana uygun yerle?tirmeye dikkat etmek gereklidir.
Ayny zamanda da, fidanlaryn dikim zamanyna, dikim yerinin hazyrlanmasyna, dikim araly?yna ve ?ekline dikkat edilmelidir.
a)- Fidan Dikimi ve Zamany:Fidan dikimi genel olarak sonbaharda yaprak dökümü ile ilkbaharda a?açlara su yürümesine kadar geçen zamanda yapylyr. Aslynda en uygun dönem ky?y ylyk geçen yerlerde sonbaharda, ky?y sert geçen yerlerde ise ilkbaharda dikim yapmaktyr.

Dikimi yapylacak olan fidanlaryn önce köklerindeki yaraly ve kyryk kysymlar makas ile temizlenir.Çünkü dikim budamasy, a?acyn gövde-kök dengesini kurar.
Açylmy? olan çukurlar içerisine üst toprak konur ve fidan dikim tahtasynyn ortasyna , a?y noktasy ise güneye bakacak ?ekilde ve toprak seviyesinden 15-20 cm. yukaryda olacak ?ekilde yerle?tirilir ve toprakla doldurulur. Kökler arasynda hava bo?luklary kalmamasy için toprak, mutlaka ayakla hafif bastyrylmaly, 20-25 litre can suyu verilmelidir.
Ylkbaharda dikilen dalsyz fidan don tehlikesi tamamen geçtikten sonra a?y noktasyndan 65-70 cm., yerden ise 85-90 cm.’den lider olabilecek iyi geli?mi? bir gözün 1-2 mm. yukaryndan meyilli kesilir. E?er fidan 3’ den az yani 1-2 daly var ise bu dallar kesilir ve fidan yukaryda tarif edildi?i ?ekilde bir göz üzerinden kesilerek dikilir.A?y noktasy toprak seviyesinden 20 cm yüksekte olmalydyr.
b)- Bahçe Yerinin Dikime Hazyrlanmasy: Bahçe kurulacak arazide derin sürüm yapylarak, topra?yn havalanmasy ve güne?lenmesi sa?lanmalydyr.Aslynda en önemli olan husus toprak tesviyesinin yapylmasydyr.Arazi e?er meyilli ise bahçe kurarken teraslama yapylmasyna dikkat edilmelidir.Taban suyunun yüksek oldu?u yerlerde dikimden önce mutlaka drenaj yapylmalydyr.
Fidan dikilmeden önce mutlaka toprak analizleri yapylmaly, ona göre gerekli uygulamalar yapylmalydyr.Genel olarak dikim öncesi dekara 3-4 ton yanmy? çiftlik gübresi, dekara 25-50 kg. TSP (Triple Süre Fosfat ) veya DAP (Diamonyum Fosfat), dekara 20-40 kg. Potasyum Sülfat gübre uygulamalary önerilebilir.Ama toprak tahliline gübre ve di?er uygulamalary yapmak en do?rusudur.Damlama veya mini spring sistemi kurulacaksa azot, fosfor ve potas gübreleri sulama ile verilebilir.
c)- Fidanlarda Aranacak Özellikler:Elma bahçesi kurarken mutlaka sertifikaly, ismine do?ru ve bir ya?ly fidanlar tercih edilmeli, ayryca fidanlar sa?lykly, kök sistemi, çapy ve boyu TSE standartlaryna uygun olmalydyr.
d)- Dikim Yerlerinin Belirlenmesi, ?ekli ve Aralyklary: Kapama elma bahçelerinde üçgen, kare, dikdörtgen ve e?er arazi meyilli ise kontur (tesviye e?rileri üzerine) dikim tesis edilir. Fidan dikimi yapylmadan önce mutlaka dikim noktalary belirlenmelidir.
Elma bahçelerinde a?açlara verilecek mesafeler çe?ide, kullanylan anaca, toprak durumuna ve iklime göre de?i?ir.Ayryca kuvvetli, besin maddelerince zengin topraklarda dikim mesafesi daha fazla, zayyf topraklarda daha azdyr. Sulanan kurak yerlerde hava ve toprak nemini muhafaza etmek amacyyla syk dikim yapylmaly, nemli yerlerde ise havalanmayy sa?lamak üzere seyrek dikim tercih edilmelidir.
Elma bahçesi tohum anacy ile tesisi edilecekse 5x5 m, 5x6 m ve 6x7 m arasynda olmalydyr.Bodur anaçlarla tesis edilecekse aralyk ve mesafe bodur anacyn ve üzerine a?ylanacak çe?idin özelli?ine göre de?i?ir.
Çizelge….Anaç ve Üzerine A?yly Çe?itlere Göre Elmalarda Uygulanacak Dikim Aralyklary Ve Dekara Dü?en A?aç Sayylary.

ANAÇ

Standart Kuvvetli Çe?itlerde (metre)

Spur (Yary Bodur) Çe?itlerde (metre)

Dekara Dü?en A?aç Sayysy (Adet)
Kuvvetli Çe?itlerde
Spur Çe?itlerde
M27
(4 x 1 ) , (3.5 x 1)
-
250- 280
-
M9
(3.5 x 2), (3.5 x 1.5 )
-
143- 190
-
MM106
(6 x 3), (5x 3 )
(4x3), (4x2.5)
55- 66
83-100
MM111
(6x 3.5)
(5x3), (4.5x3)
47
66-74
Çö?ür
(9 x9), ( 8x 8), (7x7), (6x6)
(5x4), (6x3),(5x3)
12- 28
50-67

ELMA BAHÇELERYNYN YILLIK BAKIM Y?LERY
Toprak Y?leme: Toprak i?leme, yabancy otlaryn temizli?i, bitki köklerinin havalandyrylmasy ve sulama arklarynyn hazyrly?yny kolayla?tyrmak amacyyla yapylmaktadyr. Ama bu i?lem, özellikle yüzeysel köklü olan elma a?açlarynyn kök ve saçak sistemini parçalamaktadyr.Bu nedenle de kesinlikle kök sistemini parçalayacak ?ekilde derin sürüm yapylmama, pullukla derin i?leme yapylmamaly, diskharrow ile kök sistemini parçalamayacak derinlikte i?leme yeterlidir.
Sulama: Bahçelere verilecek su miktary, yyllyk ya?y? miktary topl****** bu ya?y?yn da?ylymyna, bitkiden gelen su kayby ?iddetine, a?acyn büyüklü?üne ve topra?yn tipine göre de?i?ir.Elma a?açlary saçak kök sistemine sahip olduklary için, di?er meyvelere oranla fazla su isterler ve yüksek nemden ho?lanyrlar.
Elma a?açlary için en önemli sulama zamany, yazyn yapylan sulamadyr.Çünkü kurak geçen zamanlarda yaz sulamasyna ne kadar erken ba?lanyrsa o kadar da meyve tutumu artar, ayryca verim ve kalitenin de artmasyna yardymcy olur. Yaz sulamasyna ya?y? durumuna göre mayysta ba?lanyr, bütün yaz boyunca devam edilir.
Sulamada en önemli konu sulama zamanynyn iyi tespit edilmesidir. Bunun için en pratik yöntem topra?yn elle kontrol edilmesidir. En uygun sulama ?ekli ya?murlama ve damlama sulama sistemidir. Damlama sulamada köklerin bulundu?u alanyn bir kysmy sürekli nemli kalmaktadyr.

Gübreleme: Elma yeti?tiricili?inde en önemli nokta, yüksek verim ve kaliteli ürün alabilmek için di?er yeti?tiricilik uygulamalary yanynda, gübrelemenin do?ru ve dengeli ?ekilde yapylmasydyr.
Elma bahçelerine verilecek gübre miktary toprak i?leme usulüne, topra?yn karakterine, a?acyn büyüme gücüne, ya?yna, alynan ürün miktaryna göre de?i?ir.En do?rusu verilecek gübre miktarynyn toprak ve yaprak analizleri ile tespit edilmesidir.
Elma bahçelerinde fidan dikilmeden önce bir temel gübreleme yapylmaly, dikimden sonra da bahçe her yyl tahlil sonuçlaryna göre gübrelenmelidir.
Azotlu gübreler, meyve kalitesini artyrmakta, meyve dökülmesini azaltmakta, verimi artyrmakta, periyodisiteyi (var-yok) azaltmaktadyr. Dikkat edilecek tek nokta verilen azotlu gübrelerin elmalaryn olgunla?madan önce tükenmi? olmasydyr.
Fosfor, a?acyn iyi çiçek ba?lamasyny ve meyveye yatmasyny sa?lamaktadyr.
Potasyum, çiçeklenmeyi te?vik etmekte, periyodisiteyi (var-yok) azaltmakta, meyve irili?ini, lezzetini ve dokusunun sykly?yny artyrmakta, saklanma süresini uzatmaktadyr.
Ylkbaharda döneminde tomurcuklar patlamadan önce a?aç ba?yna 100-250 gr. Amonyum sülfat ya da amonyum nitrat, sonbahar döneminde ise ky?a girerken 10 cm derinli?ine, a?aç ba?yna 150-350 gr. DAP uygulamalary önerilir.

Meyve Seyreltme: Her yönüyle iyi planlanmy? bir elma bahçesinden çevre ?artlary da uygun gitti?i zaman, yüklü meyve alynyr. A?açlar fazla meyve besleyemez, dolayysyyla kalite dü?er. Bu meyvelerin fazlasy daha sonra çiçek ve meyve seyreltmeleri yoluyla atylyr. Meyve seyreltmesi, meyve gözü olu?maya ba?lamadan önce yapylmaly ki, meyveler hem istenilen düzeyde olsun hem de gelecek yylki ürünü etkilemesin.
Meyve seyreltmesinin;

Meyve irili?ine,

Meyve rengine,

Kaliteye,

Geli?meye,

Düzenli ürün vermeye etkisi çok büyüktür.

Meyve seyreltmesi; çiçeklerin bir kysmyny veya meyvenin bir kysmyny yok etme ?eklinde uygulanyr.
Meyve seyreltmesi 2 ?ekilde yapylyr;

El ile seyreltme; El ile yapylan bu seyreltme, Haziran dökümlerinden sonra, esas dallar üzerinden her 15-20 cm’ de bir meyve bulunacak ?ekilde meyvelerin seyreltilmesiyle yapylyr.

Kimyasal maddeler ile seyreltme; Bu seyreltme ?eklinde ise çiçek zamany ve çiçeklenmeden sonraki genç meyve devresinde a?açlara kimyasal maddeler uygulanmasy ile olur.

Çizelge…Bazy Elma Çe?itlerinde Meyve Seyreltmesinde Kullanylan Maddeler ve Uygulama Miktar ve Zamanlary.

Çe?itler

Jerseymac,
Vista Bella
--
5-10
1-1.5
--
Golden Delicious
75-100
10-20
1.0-2.0
11+ 5-10 ppm
Red Delicious
--
2-8
0.5-1.5
--
Fuji
--
--
--
1-1.51+10-12 ppm
Gala
--
10-12

11+ 5-10 ppm
Uygulama zamany
Ylk petal yapraklar dökülünce uygulanyr
Petal yapraklaryn dökülmesinden 7-12 gün sonra uygulanyr
Petal yapraklaryn dökülmesinden 21 gün sonra uygulanyr
Petal yapraklaryn dökülmesinden 7-12 gün sonra uygulanyr

Budama:
A- Modifiye Lider (De?i?ik Doruk Dally) Terbiye Sistemi : Bu terbiye sistemine erken ba?lanyr ve bilgili çaly?ylyrsa daha az budama yapylaca?yndan a?açlar daha erken meyveye yatarlar, az budama meyvelerin kuvvetli ana dallar üzerine da?ytylmasyny sa?lar ve böylece here?e gerek kalmaz. Ylaçlama, hasat kolay, güne?lenme ise güzel olur.
Elmalarda budama dört grupta toplanyr:
1. Dikim budamasy,
2. ?ekil budamasy,
3. Mahsul budamasy,
4. Gençle?tirme budamasy.

Dikim budamasy; Dikim budamasynda fidanyn kök bölgesindeki yaraly kysymlar çykartylyr ve fazla uzun kysymlar kysaltylyr.A?y noktasyndan 80 cm. den dy?a bakan göz üzerinden, e?er yan dal var ise bunlarda dy?a bakan bir-iki göz üzerinden kesilir.

?ekil budamasy:Genç fidanyn taç kysmyna biçim vermek üzere dikimi izleyen yyl sonundan ba?lanarak dallarda yapylan budamadyr.

Mahsul budamasy:Her yyl düzenli, kaliteli ürün için mahsul budamasy gereklidir. A?açlarda syhhatli ve verimli meyve gözlerini korumak için mahsul budamasynyn her yyl yapylmasy gerekir. Dallardan çykyp yukary do?ru dik büyüyen sürgün ve dallar dipten kesilir. Fakat yanlara ve dy? tarafa do?ru geli?enlerden sadece syklyk yapanlar kesilir veya kysaltylyr.

Gençle?tirme budamasy: Gençle?tirme budamasy, meyve irili?i ve ekonomik manada üretimin temini için 30-35 ya?yndan sonraki a?açlarda uygulanacak budamadyr. Gençle?tirme budamasy çok ?iddetli oldu?undan budamanyn 2-3 yylda tamamlanmasy ve de gübreleme, sulama, zirai mücadele gibi teknik i?lerin özenle yerine getirilmesi gerekir. Budama i?lemlerinde mutlaka yara macunu kullanylmalydyr.

B- Yary Bodur (Spur Tipi) Elmalarda Budama ve Terbiye Sistemi:
· Dikim budamasynda bir ya?ly fidanyn tepesi a?y noktasyndan sonra 25’inci göz üzerinden 70 cm’den kesilir.
· Ylk yyl ilkbaharda tepe dalyna dokunulmaz, gövde üzerinde toprak yüzeyinden 15 cm’ye kadar ki sürgünler dipten çykarylyr.Ky?yn da seçilen dört çaty dallarynyn 1/3’ü kysaltylyr.
· Ykinci yyl ky?yn önceden seçilmi? olan 4 çaty daly üzerinde dik geli?mi? olanlar o yyl ki uzunlu?unun 1/3’ü kadar kysaltylyrlar. Bu ana dallar üzerinde 2. derecede dallar seçilir ve yeterince kysaltylyrlar.
· Ylk 3 yyl a?açlardan meyve beklenilmemelidir. Bu süre içersinde açan çiçeklerin tümü koparylmalydyr.
C- Bodur (Syk Dikim) Elma Bahçelerinde Uygulanan “YNCE Y?” Terbiye ?ekli
Bu sistemde a?açlarda alçaktan olu?turulmu? küçük bir çaty ve lider daldan çykmy? küçük meyve dalcyklary bulunur ve de a?açlar ömürleri boyunca deste?e ihtiyaç duyarlar.
· 1 ya?ly fidanlaryn kullanyldy?y bu terbiye sisteminde dikim budamasy esnasynda fidanlaryn tepesi topraktan itibaren ortalama 80 cm’ den kesilir.
· Ylk yyl sonunda a?aç dengeli ve yeterli bir geli?me göstermi? ise sadece lider dalyn uzantysynyn çykarylmasy yeterlidir.
· Ana gövde üzerinde topraktan itibaren 40 cm’ ye kadar olan dallar dipten çykarylyr.
· Yan dallaryn tamamy geni? açy yapacak ?ekilde iple a?yrlyk ba?lamak sureti ile e?ilmeli ve yan dallarda kesinlikle uç alma i?lemi yapylmamalydyr.
Hasat: Elma meyve olarak ince kabuklu, çok nazik bir meyvedir. Bu nedenle meyveler hasat edilirken avuç içine alynmamaly, parmakla sykylmamalydyr. Meyveleri toplama kovalaryna koyarken ve bo?altyrken çok dikkatli olmalydyr. Hasat zamany do?ru tespit edilmelidir. Elma meyveleri a?aç olumunda hasat edilir. Meyveler yeme olumuna so?uk hava depolarynda belirli süre tutulunca ula?yrlar.
Yazlyk elmalar ise a?aç ve yeme olumuna a?aç üzerinde iken ula?yrlar. Bu sebeple yazlyk çe?itler yeme olumunda hasat edilmelidir.
Depolama: Hasat edilen elmalar pazara sevk edilinceye kadar depolarda muhafaza edilirler. Bu depolar adi depolar, so?uk hava depolary veya de?i?ik atmosferli so?uk hava depolary olabilir.